Nu in Science Live

Er is op dit moment geen onderzoek in Science Live. Het volgende onderzoek start zaterdag, 8 juli 2017 en heet:
Het verwerken van positieve reclame

Alle Science Live onderzoeken ›

Hieronder vind je een beroemd experiment uit de gedragswetenschappen:

Dk

Het Dunning-Kruger-effect

In 1995 overviel McArthur Wheeler zonder blikken of blozen op klaarlichte dag twee banken in Pittsburgh. Tot zijn grote verbazing werd hij nog dezelfde dag, nadat de beelden van beveiligingscamera’s op het nieuws waren getoond, gearresteerd. In de verhoorkamer staarde hij naar de beelden van hem in de bank en stamelde: “Maar ik droeg toch sap…?“ Wheeler was er van overtuigd dat hij onzichtbaar zou zijn voor de beveiligingscamera’s als hij zijn gezicht in zou smeren met citroensap.

Zelfoverschatting

Volgens de psychologen Justin Kruger en David Dunning toont het verhaal van Wheeler drie essentiële zaken aan. Eén: Om succesvol te zijn in het leven moet je over bepaalde kennis en vaardigheden beschikken. Twee: Niet iedereen beschikt in gelijke mate over deze kennis en vaardigheden. Drie – en dat is het punt waarmee Kruger en Dunning hun faam verwierven: degenen die onvoldoende over deze kennis en vaardigheden beschikken, overschatten over het algemeen hun eigen kunnen.

Met andere woorden, incompetente mensen dragen een dubbele last. Niet alleen maken ze fouten en nemen ze verkeerde beslissingen, ze realiseren zich niet eens dat ze er naast zitten. Bij slimme mensen is het effect juist tegenovergesteld. Zij denken dat iedereen zo slim is als zij, en onderschatten zichzelf daardoor stelselmatig. Of zoals de filosoof Bertrand Russell het ooit zei: "In the modern world the stupid are cocksure while the intelligent are full of doubt.” Hoewel in het verleden dus al meer mensen tot dit wijze inzicht waren gekomen, is het effect toch naar Dunning en Kruger vernoemd. Zij wisten het effect namelijk in 1999 met cijfers te staven en wonnen er in 2000 de IgNobelprijs mee.

Dunning en Kruger testten het effect bij studenten van de Amerikaanse Cornell Universiteit. Zij lieten hen tests maken op het gebied van humor, grammatica en logisch redeneren. Vervolgens vroegen zij de studenten hun eigen prestaties op deze tests in te schatten: hoeveel procent van hun medestudenten zou slechter zijn op dit gebied dan zijzelf? De resultaten waren tekenend. De studenten die slecht scoorden op de tests, overschatten telkens weer hun eigen kennis en vaardigheden. Met slechts 12 procent die de test slechter had gemaakt dan zij, dachten de studenten toch dat ze bovengemiddeld presteerden en maar liefst 62 procent van de studenten achter zich lieten. De beste 25 procent van de studenten daarentegen onderschatte telkens de eigen prestaties.

Zelfbeeld bijstellen

In een vervolgonderzoek vroegen Dunning en Kruger de slechtst en best presterende studenten terug te komen. Ze vroegen hen om de testresultaten van hun medestudenten te beoordelen en daarna nogmaals hun eigen prestaties in te schatten. Zo wilden de onderzoekers zien of de studenten in staat waren hun eigen prestaties te vergelijken met die van anderen, en op basis daarvan hun zelfbeeld aan te passen. De slimme studenten konden dit prima: zij schatten hun eigen kunnen hoger in, nadat ze de prestaties van anderen hadden gezien. Bij de incompetenten ontbrak deze zelfreflectie echter grotendeels. Zij zagen niet in dat anderen het er beter van afbrachten dan zijzelf.

Psychologen zoeken de verklaring voor het Dunning-Kruger-effect in de metacognitie, het vermogen om je eigen kennis te overzien. Mensen die niet zo slim zijn, ontbreekt het ook aan deze metacognitie. Zij kunnen hun eigen prestaties niet overzien of vergelijken met die van anderen, en denken daardoor dat ze het eigenlijk best goed doen. Mensen die wél slim zijn, denken dat wat zij kunnen helemaal niet zo bijzonder is en zijn er daarom toe geneigd zichzelf te onderschatten. Zij bezitten echter wel voldoende metacognitie om hun zelfbeeld te kunnen bijstellen als zij hun prestaties vergelijken met die van anderen.

Nieuws van Science Live